Sáng ngày Sáng ngày 15 tháng 10 năm 2026, nhận lời mời của Cục Công nghiệp Văn hóa và bản quyền tác giả thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch; được sự ủy quyền của Ban Giám hiệu, đại diện Khoa kiến thức cơ bản Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội đã đến dự Hội nghị Tổng kết việc thi hành Luật Sở hữu trí tuệ và quyền tác giả quyền liên quan và các văn bản quy định chi tiết hướng dẫn thi hành do Cục công nghiệp văn hóa và bản quyền tác giả thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức.
Luật Sở hữu trí tuệ (SHTT) được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thông qua ngày 29/11/2005, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2006. Luật SHTT đã trải qua 05 lần sửa đổi, bổ sung vào các năm 2009, 2019, 2022 và 2025. Theo quy định của Luật SHTT, quyền SHTT bao gồm 03 nhóm quyền: (1) quyền tác giả (QTG), quyền liên quan (QLQ), (2) quyền sở hữu công nghiệp, (3) quyền đối với giống cây trồng. Trong đó, QTG, QLQ là lĩnh vực có tính đặc thù, gắn trực tiếp với hoạt động sáng tạo, biểu đạt và phổ biến các sản phẩm văn hóa, nghệ thuật, vừa bảo vệ các giá trị tinh thần gắn với tác giả, người biểu diễn, vừa tạo cơ sở pháp lý cho việc khai thác, sử dụng và phát huy giá trị kinh tế của các sản phẩm sáng tạo.
Qua thực tiễn hơn 20 năm thi hành, Luật SHTT đã phát huy vai trò to lớn trong việc tạo hành lang pháp lý cho các tổ chức, cá nhân xác lập, ghi nhận, khai thác và bảo vệ quyền SHTT, tạo môi trường kinh doanh lành mạnh cho hoạt động sản xuất – kinh doanh, góp phần khuyến khích hoạt động sáng tạo, thu hút đầu tư nước ngoài, thúc đẩy sự phát triển kinh tế – xã hội của đất nước. Bên cạnh đó, Luật SHTT còn là nền tảng đưa hệ thống bảo hộ SHTT của Việt Nam tiệm cận các chuẩn mực quốc tế theo Hiệp định về các khía cạnh thương mại của quyền SHTT (Hiệp định TRIPS) của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).
Phát biểu khai mạc Hội nghị, ông Hà Anh Phong – Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch nhấn mạnh vai trò, tính cấp thiết của việc thi hành luật sở hữu trí tuệ về quyền tác giả, quyền liên quan và các văn bản quy định chi tiết hướng dẫn thi hành.
Bà Phạm Thị Kim Oanh – Phó Cục Trưởng Cục Công nghiệp Văn hóa và bản quyền tác giả đã báo cáo tổng kết việc thi hành luật sở hữu trí tuệ về quyền tác giả quyền liên quan và các văn bản quy định chi tiết hướng dẫn thi hành.
Hội nghị nhận được 70 báo cáo Tổng kết việc thi hành luật sở hữu trí tuệ và quyền tác giả, quyền liên quan và các văn bản quy định chi tiết hướng dẫn thi hành, trong đó có 16 báo cáo đến từ Bộ, ngành, cơ quan Trung ương. 21 báo cáo đến từ Ủy ban nhân dân/ Sở Văn hóa Thể thao Du lịch/ Sở Văn hóa Thể thao. 14 báo cáo đến từ cơ quan báo chí và phát thanh truyền hình địa phương. 11 báo cáo đến từ đơn vị thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. 05 báo cáo đến từ các Hội, tổ chức quản lý tập thể và 03 báo cáo đến từ các doanh nghiệp.
Hội nghị nhận được 15 tham luận đến từ các đơn vị: Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng . kinh tế, buôn lậu Bộ Công an. Sở Văn hóa, thể thao và Du lịch Thành phố Đà Nẵng. Sở Văn hóa, thể thao và Du lịch Thành phố Hà Nội. Sở Văn hóa và Thể thao Thành phố Hồ Chí Minh. Ban Kiểm tra Đài Truyền hình Việt Nam. . Báo và Phát thanh, Truyền hình Huế. Báo và Phát thanh, truyền hình Hà Tĩnh. Hội Sở hữu trí tuệ Thành phố Hồ Chí Minh. Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam. Tổng công ty viễn thông Vietel. Tổng công ty truyền thông đa phương tiện VTC. Viện Chiến lược và khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp. Trường Đại học Văn hóa Hà Nội. BK Holdings (Công ty cổ phần Đầu tư và phát triển công nghệ Bách khoa Hà Nội) Đại học Bách khoa Hà Nội. Đại diện Shouttertock Việt Nam (Công ty trách nhiệm hữu hạn Ảnh Việt – DC 2 mages). Các ý kiến phát biểu tại Hội nghị sôi nổi, mang tính thời sự cho thấy luật sở hữu trí tuệ và quyền tác giả, quyền liên quan và các văn bản quy định chi tiết , hướng dẫn thi hành đã được các tổ chức, cá nhân tìm hiểu rất kỹ và vận dụng phù hợp với điều kiện ở Việt Nam.
Theo số liệu thống kê của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch về tình hình thực thi quyền tác giả, quyền liên quan 06 tháng đầu năm 2026 cho thấy:
– Yêu cầu gỡ bỏ/chặn website vi phạm: 1.175 vụ
– Thanh tra, kiểm tra xử phạt hành chính: 187 vụ. Số vụ xử phạt: 71 vụ. Tổng số tiền xử phạt: 1.348.000.000 đồng.
– Xử lý bằng biện pháp hình sự: 29 vụ án bị khởi tố theo điều 225 BLHS. 21 vụ án bị truy tố theo điều 225 BLHS. 115 bị can, bị cáo.
Tổng kết Hội nghị, Báo cáo nhấn mạnh đền những thuận lợi, khó khăn, bối cảnh trong nước và quốc tế, từ đó đưa ra những đề xuất, kiến nghị đòi hỏi phải sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy định của pháp luật ở mấy điểm sau:
Thứ nhất: Kiến nghị sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy định của pháp luật. Nội dung kiến nghị tập trung ở 02 điểm lớn:
Một là, xây dựng dự án Luật bản quyền tác giả:
– Về cấu trúc, phạm vi điều chỉnh và các nguyên tắc của pháp luật về quyền tác giả, quyền liên quan (QTG, QLQ).
– Về đối tượng, chủ thể và phạm vi bảo hộ: Nghiên cứu hoàn thiện quy định về tác giả, đồng tác giả, chủ sở hữu QTG, chủ sở hữu QLQ.
– Về các trường hợp giới hạn, ngoại lệ QTG, QLQ.
– Về về quản lý tập thể và các cơ chế đại diện, cấp phép: khai thác, cấp phép và th về đăng ký, định danh, cơ sở dữ liệu và chứng cứ về QTG, QLQ: thương mại hóa QTG, QLQ.
– Về bảo vệ và thực thi QTG, QLQ, đặc biệt trong môi trường số.
Hai là, đối với các văn bản quy định chi tiết, hướng dẫn thi hành luật về quyền tác giả, quyền liên quan, cụ thể là:
– Tiếp tục rà soát, sửa đổi, bổ sung và hướng dẫn thống nhất các quy định của Nghị định số 17/2023/NĐ-CP, Nghị định số 134/2026/NĐ-CP và các văn bản có liên quan, bảo đảm thống nhất với Luật và phù hợp với thực tiễn phát sinh.
– Nghiên cứu, có hướng dẫn cụ thể việc áp dụng các quy định mới về tác phẩm có sử dụng AI, nhất là tiêu chí xác định sự đóng góp đáng kể và mang tính quyết định của con người, cơ chế ghi nhận, lưu trữ thông tin về quá trình tạo lập tác phẩm và việc xác định quyền đối với sản phẩm có sự hỗ trợ của AI. T- Rà soát, hoàn thiện quy định và hướng dẫn về tổ chức quản lý tập thể, hoạt động cấp phép, thu và phân phối tiền sử dụng quyền, bảo đảm tính minh bạch, thống nhất trong xác định phạm vi ủy quyền, mức tiền sử dụng quyền, phương thức thu và phân phối.
– Hoàn thiện hướng dẫn về trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấpdịch vụ trung gian, cơ chế thông báo – gỡ bỏ, xử lý nội dung xâm phạm trên Internet, nền tảng số và dịch vụ xuyên biên giới, đồng thời hướng dẫn cơ chế thu thập, xác minh và bảo toàn chứng cứ điện tử phục vụ xử lý vi phạm, tranh chấp.
– Nghiên cứu, hướng dẫn cụ thể phương pháp xác định thiệt hại, giá trị quyền, doanh thu và lợi ích bất hợp pháp trong các vụ việc xâm phạm QTG, QLQ trên môi trường số và đối với các loại hình tác phẩm có đặc thù về khai thác, đặc biệt là phần mềm máy tính.
Thứ hai: Kiến nghị các biện pháp nâng cao hiệu quả trong tổ chức thi hành:
Một là, tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật về QTG, QLQ. Kịp thời có văn bản giải đáp hoặc tổ chức các buổi đối thoại trực tiếp với doanh nghiệp, tổ chức, cá nhân gặp vướng mắc khi thực hiện quy định của Nghị định.
Hai là, đẩy mạnh xây dựng, số hóa và kết nối cơ sở dữ liệu về QTG, QLQ, từng bước chuẩn hóa thông tin về tác giả, chủ sở hữu quyền, tác phẩm, phạm vi ủy quyền, tình trạng cấp phép và khai thác quyền, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tra cứu, xác minh, cấp phép, đối soát và thực thi quyền. Đây là nội dung nhiều địa phương và doanh nghiệp đã đề xuất trên cơ sở thực tiễn.40
Ba là, tăng cường chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu, ứng dụng khoa học công nghệ trong quản lý và thực thi bảo vệ QTG, QLQ, nhất là các công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, blockchain, NFT…
Bốn là, tăng cường cơ chế phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước với các tổ chức quản lý tập thể QTG, QLQ và cộng đồng doanh nghiệp. Xây dựng mạng lưới đầu mối liên lạc giữa các chủ sở hữu quyền và các nhà cung cấp dịch vụ trung gian (ISP) để thực hiện nhanh chóng quy trình “thông báo và gỡ bỏ” nội dung vi phạm. Sự phối hợp này cần được thể hiện qua các quy chế làm việc cụ thể, thường xuyên trao đổi thông tin về tình hình vi phạm và các phương thức xâm phạm mới.
Năm là, xem xét bổ sung nguồn nhân lực, kinh phí cho công tác thực thi QTG, QLQ tại cơ quan trung ương và các tỉnh, thành phố, đặc biệt là nguồn nhân lực, kinh phí cho hoạt động kiểm tra chuyên ngành và xây dựng công cụ rà soát vi phạm.
Sáu là, tổ chức các lớp đào tạo chuyên sâu về nghiệp vụ QTG, QLQ cần được tổ chức định kỳ cho đội ngũ cán bộ quản lý, kiểm tra chuyên ngành và cán bộ thực thi pháp luật tại địa phương, nhất là kỹ năng xử lý các vấn đề phát sinh trên môi trường số, AI, dữ liệu và chứng cứ điện tử.
Kết thúc Hội nghị, ông ông Hà Anh Phong – Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch ghi nhận những đóng góp của Bộ, ngành, các đơn vị, nhà khoa học vào việc thi hành Luật Sở hữu trí tuệ và quyền tác giả, quyền liên quan và các văn bản quy định chi tiết hướng dẫn thi hành. Sau những phiên làm việc nghiêm túc, hiệu quả, Hội nghị kết thúc thành công tốt đẹp vào 12h cùng ngày.
Một số hình ảnh tại Hội nghị Tổng kết việc thi hành luật sở hữu trí tuệ và quyền tác giả quyền liên quan và các văn bản quy định chi tiết hướng dẫn thi hành:
Bài và ảnh: Lại Thị Thanh Bình
Tài liệu: Ban Tổ chức
