“Thanh xuân của bạn có rực rỡ không?” Đó là câu hỏi đang trở thành xu hướng trên mạng xã hội những ngày gần đây. Nếu ai đó hỏi tôi câu hỏi ấy, với tư cách là một giảng viên của Khoa Kiến thức cơ bản, Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội, tôi sẽ mỉm cười và trả lời: “Có! Tôi đã có một thanh xuân thật rực rỡ.”
Thanh xuân của tôi không chỉ là những bài giảng trên giảng đường hay những công trình nghiên cứu khoa học. Thanh xuân ấy còn được nhuộm màu bởi những chuyến xe lúc bốn giờ sáng, những cuộc điện thoại kéo dài đến nửa đêm, những lần cùng đồng nghiệp giải quyết từng trường hợp phát sinh của sinh viên trong học tập, rèn luyện hay là những khúc mắc về tâm lý học đường, về sự chông chênh của lứa tuổi quá độ và trên hết là niềm hạnh phúc khi chứng kiến các em trưởng thành từng ngày trong quãng thời gian bốn năm học đại học. Dấu ấn đặc biệt nhất là trong học kỳ Giáo dục Quốc phòng và An ninh.
Năm 2026 là năm thứ sáu Khoa Kiến thức cơ bản được Ban Giám hiệu giao nhiệm vụ tổ chức liên kết và điều hành học kỳ Giáo dục quốc phòng và an ninh với Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh thuộc Trường Đại học Thể dục thể thao Bắc Ninh và cũng từng đó năm tôi được giao nhiệm vụ Thư ký. Sáu năm không phải là quãng thời gian quá dài, nhưng đủ để mỗi mùa quân sự trở thành một phần ký ức đẹp của nghề giáo.
Theo cách nghĩ cơ học, học kỳ Giáo dục Quốc phòng và An ninh chỉ kéo dài khoảng ba tuần như kế hoạch học tập đã được thông báo đến các phòng, khoa, trung tâm. Nhưng với những người trực tiếp làm công tác quản lý sinh viên trong học kỳ này như chúng tôi, hành trình ấy thực sự bắt đầu từ nhiều tháng trước và chỉ kết thúc khi từng tấm chứng chỉ Giáo dục Quốc phòng và An ninh được trao trực tiếp đến tay sinh viên.
Chuẩn bị cho một hành trình trưởng thành cùng học kỳ quân đội.
Công việc đầu tiên của Ban thư ký là tiếp nhận hồ sơ miễn, hoãn học phần Giáo dục Quốc phòng và An ninh cho sinh viên. Thông báo đã được Nhà trường ban hành và phổ biến rộng rãi từ rất sớm: gửi trực tiếp đến các khoa, phòng, đồng thời đăng tải trên Website, Facebook, Zalo của khoa, của cả khóa học và từng lớp học. Thế nhưng, gần ba tuần đầu tiên trong thời hạn thu hồ sơ, gần như không có hồ sơ nào được gửi đến chúng tôi. Năm đầu tiên, năm thứ hai thực hiện công việc này, chúng tôi có chút lo lắng. Nhưng từ năm thứ 3 trở đi đến bây giờ là 6 năm thực hiện nhiệm vụ, như một quy luật quen thuộc, chỉ còn ít ngày trước hạn, hồ sơ bắt đầu dồn dập. Thậm chí, sau khi hết hạn hơn mười ngày vẫn còn nhiều sinh viên tìm đến với đủ mọi lý do: em chưa biết thông báo, em chưa kịp xin giấy xác nhận, em tưởng còn thời gian, v.v.. và thật nhiều lý do khác.
Là những người trực tiếp thu nhận hồ sơ, đôi khi chúng tôi không tránh khỏi áp lực. Nhưng đứng trước quyền lợi của sinh viên, nhìn bọn trẻ “ngây thơ vô số tội” lãnh đạo khoa Kiến thức cơ bản vẫn cố gắng linh hoạt, tìm cách giải quyết có lợi nhất cho sinh viên trong khuôn khổ quy định. Chúng tôi vừa giải thích từng điều khoản của quy định pháp luật, cụ thể là Thông tư số 18/2015/ TTLT-BGDĐT-BLĐTBXH ngày 08 tháng 09 năm 2015 Thông tư liên tịch quy định tổ chức dạy, học và đánh giá kết quả học tập môn học Giáo dục Quốc phòng và An ninh trong các cơ sở giáo dục nghề nghiệp, cơ sở giáo dục đại học; vừa hướng dẫn các em bổ sung hồ sơ đầy đủ.
Sau hơn một tháng rưỡi làm việc liên tục, công tác chuẩn bị cho học kỳ Giáo dục Quốc phòng và An ninh năm 2026 đã hoàn thành. Kết quả, có 32 hồ sơ được hoãn, 26 hồ sơ được miễn, trong đó 03 trường hợp được miễn một phần theo quy định. Tổng số sinh viên tham gia học tập trung là 443 em. Tất cả hồ sơ được hoàn thiện, chuyển đến Trung tâm Giáo dục Quốc phòng và An ninh, Trường Đại học Thể dục Thể thao Bắc Ninh đúng thời hạn. Sau khi nhận được công văn trả lời từ phía Trung tâm, khoa Kiến thức cơ bản tham mưu Ban Giám hiệu ban hành quyết định miễn, hoãn theo đúng quy định.
Nhìn những tập hồ sơ đã được sắp xếp ngay ngắn, chúng tôi biết rằng phía trước còn một hành trình dài hơn đang chờ đợi.
Bốn giờ sáng – hành trình bắt đầu
Đúng 4 giờ sáng ngày 08 tháng 06 năm 2026, khuôn viên Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội đã sáng đèn. Gần 450 sinh viên tập trung tại sân nhà A1 để tham dự Lễ tiễn lên đường học tập Giáo dục quốc phòng và An ninh. Trong hàng ngũ ấy có những chàng trai, cô gái vừa tròn 18 tuổi; cũng có những sinh viên vừa học vừa làm đã bước sang tuổi 48. Người mang theo vali, người xách quạt mini, người khoác áo chống nắng, người còn tranh thủ nhắn nốt một tin nhắn cho bạn bè, cho gia đình trước giờ xuất phát, trang phục xanh, đỏ, tím, vàng làm nổi bật cả một góc sân trường.
Nhìn những hàng quân còn chưa ngay ngắn, những ánh mắt háo hức xen lẫn lo lắng, tò mò; những tiếng cười nói rộn ràng của tuổi trẻ, tôi chợt mỉm cười.
Tôi biết rằng chỉ sau một, hai ngày nữa thôi, khi các em được tập trung trên Trung tâm, được học điều lệnh, tất cả sẽ khác. Những hàng ngũ sẽ thẳng tắp. Những bộ quân phục sẽ chỉnh tề, cùng màu sắc, kiểu dáng. Những bước chân sẽ đồng đều theo hiệu lệnh. Và các em sẽ bắt đầu hành trình trưởng thành đầu tiên của tuổi sinh viên, v.v..
Ba tuần của những cuộc điện thoại không ngừng nghỉ
Khi đoàn xe rời trường, hành trình của sinh viên mới bắt đầu thì công việc của chúng tôi cũng bước vào giai đoạn căng thẳng nhất. Giai đoạn phối hợp với Trung tâm Quản lý sinh viên.
Suốt gần ba tuần, lãnh đạo của chúng tôi tiếp nhận và xử lý 47 tình huống phát sinh, trong đó có 05 trường hợp xin hoãn vì lý do sức khỏe sau khi đã nhập học tại trung tâm. Mỗi trường hợp đều có hoàn cảnh riêng. Có em nhớ nhà,
có em chưa quen kỷ luật quân đội, có em vi phạm nội quy, có em vì lý do sức khỏe, v.v.. nhưng điều khiến chúng tôi vui nhất là phần lớn các em không bỏ cuộc. Sau mỗi lần được nhắc nhở, động viên, các em đều nỗ lực thay đổi. Với chúng tôi, đó chính là phần thưởng lớn nhất của người làm công tác giáo dục.
Thanh xuân mang màu áo lính
Có nhiều bài viết khai thác những góc độ khác nhau của học kỳ GDQP&AN như Lễ tiễn sinh viên lên đường; Hội thao; Đêm Gala, v.v.. Với chúng tôi, một trong những khoảnh khắc đẹp nhất của cả khóa học là những buổi tối sinh hoạt tập thể của sinh viên – đồng chí thao cách xưng hô quân đội..
Không mạng xã hội. Một số điện thoại chỉ sử dụng lấy ánh sáng màn hình.
Không còn những khoảng cách giữa các khoa, các chuyên ngành.
Gần 500 sinh viên khoác trên mình trang phục quân đội, mỗi em một chiếc ghế nhựa, ngồi ngay ngắn giữa sân trung tâm, khuôn mặt rạng ngời, cùng hát vang những bài ca cách mạng, những khúc quân hành với khí thế hào hùng, tinh thần quyết tâm, sẵn sàng vượt qua mọi khó khăn, thử thách của tuổi trẻ Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội.
Dưới góc nhìn flycam, hàng trăm con người hòa chung một nhịp đập tạo nên một khung cảnh vừa trang nghiêm, vừa xúc động. Khi giai điệu:
“Mãi mãi lòng chúng ta
Ca bài ca người lính…” vang lên, chúng tôi hiểu rằng học kỳ Giáo dục Quốc phòng và An ninh không chỉ dạy các em điều lệnh, đội ngũ hay kiến thức quốc phòng, an ninh mà điều quan trọng hơn, học kỳ này đã góp phần nuôi dưỡng lòng yêu nước, tinh thần trách nhiệm, ý thức kỷ luật và bản lĩnh chính trị của những nghệ sĩ tương lai.
Khi chuyến xe trở về, mang về một hành trình ý nghĩa
Sáng ngày 25 tháng 6 năm 2026, đoàn xe của Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội cùng các thầy cô quản lý ở các khoa, phòng đón 443 sinh viên trở về Trường an toàn, hoàn thành nhiệm vụ.
Sau khóa học, công việc của chúng tôi vẫn tiếp tục với việc rà soát, bổ sung hồ sơ, hoàn thiện thủ tục để Trung tâm có đầy đủ minh chứng, cấp chứng chỉ cho sinh viên đạt yêu cầu học tập và rèn luyện.
Ba tuần không quá dài. Nhưng đủ để nhiều em trưởng thành hơn.
Đủ để chúng tôi thêm yêu nghề. Đủ để mỗi mùa Giáo dục Quốc phòng và An ninh trở thành một ký ức đẹp trong hành trình làm thầy. Bởi quản lý học kỳ Giáo dục quốc phòng và an ninh không chỉ là thực hiện đúng quy định, mà còn là sự kết hợp hài hòa giữa cái lý của pháp luật và cái tình của người thầy.
Có lẽ vì thế, khi được hỏi: “Thanh xuân của bạn có rực rỡ không?”
Tôi luôn có thể tự hào trả lời: “Có. Thanh xuân của tôi được đồng hành với màu áo lính.”
Xin chúc mừng 443 sinh viên đã hoàn thành xuất sắc học kỳ Giáo dục quốc phòng và an ninh năm 2026. Chúc các em luôn giữ vững tinh thần, tác phong và bản lĩnh của người lính để tiếp tục tỏa sáng trên con đường nghệ thuật, xứng đáng với lời dạy của Bác Hồ: “Văn hóa nghệ thuật cũng là một mặt trận. Anh chị em là chiến sĩ trên mặt trận ấy”.
Hẹn gặp lại một mùa Giáo dục quốc phòng và An ninh mới với K46 – mùa hè năm 2027.
Một số hình ảnh sinh hoạt tập thể của sinh viên Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh vào các buổi tối trong học kỳ học tập trung GDQP&AN tại Trung tâm GDQP&AN Trường Đại học Thể dục Thể thao Bắc Ninh:
Bài: Vũ Thị Hường
Ảnh: Trung tâm GDQP&AN, Khoa Nhiếp ảnh cung cấp
