Thực hiện Thông báo của Chi bộ Đào tạo và Quản lý học sinh, sinh viên về việc tăng cường công tác tuyên truyền Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, căn cứ Công văn số 274-CV/ĐU ngày 05/01/2026 của Đảng ủy các trường đại học, cao đẳng Hà Nội; Công văn số 39-CV/ĐU ngày 07/01/2026 của Đảng ủy Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội; và Kế hoạch số 04-KH/CB ngày 08/01/2026 của Chi bộ Đào tạo và Quản lý học sinh, sinh viên về triển khai công tác tuyên truyền Đại hội XIV của Đảng và bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026-2031, đảng viên Trần Thị Phương Thúy – Phó Trưởng Phòng Khảo thí và Công tác học sinh, sinh viên đã xây dựng bài viết với nội dung tập trung làm rõ những định hướng lớn của Đảng về vai trò của văn hóa, nghệ thuật và con người trong chiến lược phát triển đất nước, qua đó góp phần lan tỏa sâu rộng ý nghĩa, tầm vóc và tinh thần Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, dự kiến tổ chức từ ngày 19 đến 25/01/2026, là dấu mốc đặc biệt quan trọng, mở ra kỷ nguyên mới – kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, hướng tới hiện thực hóa các mục tiêu 100 năm thành lập Đảng, 100 năm thành lập nước và khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Với chủ đề thể hiện rõ quyết tâm chính trị và tầm nhìn chiến lược, Đại hội XIV được ví như cuộc đổi mới lần thứ hai, đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ trong tư duy lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng. Dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội, với nhiều điểm đổi mới đột phá và tính khái quát cao, tiếp tục khẳng định mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2030 và 2045 theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Đại hội không chỉ tổng kết chặng đường đổi mới đã qua mà còn định hình những định hướng lớn cho giai đoạn phát triển tiếp theo, trong đó văn hóa, nghệ thuật và con người tiếp tục được khẳng định là nền tảng tinh thần của xã hội, nguồn lực nội sinh và động lực quan trọng của phát triển bền vững. Quan điểm này kế thừa xuyên suốt từ các kỳ Đại hội trước, được khẳng định trong Văn kiện Đại hội XIII của Đảng về phát triển con người toàn diện và xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
- Đại hội XIV và tư duy phát triển toàn diện con người Việt Nam
Trong suốt tiến trình cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn nhất quán quan điểm lấy con người làm trung tâm, mục tiêu và động lực của sự phát triển. Tinh thần đó tiếp tục được kế thừa và phát triển trong định hướng của Đại hội XIV, thể hiện ở yêu cầu phát triển đất nước không chỉ dựa trên tăng trưởng kinh tế, tiến bộ khoa học – công nghệ, mà còn dựa trên phát triển con người toàn diện về trí tuệ, đạo đức, thẩm mỹ, nhân cách và bản lĩnh văn hóa.
Trong bối cảnh xã hội chịu tác động mạnh mẽ của kinh tế thị trường, công nghệ số và giao lưu văn hóa toàn cầu, vấn đề giữ gìn, phát huy các giá trị văn hóa dân tộc, xây dựng hệ giá trị con người Việt Nam trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từng nhấn mạnh: “Văn hóa còn thì dân tộc còn; văn hóa soi đường cho quốc dân đi” (Tạp chí Cộng sản, 2021). Đây cũng chính là nền tảng tư tưởng để Đại hội XIV tiếp tục đặt ra yêu cầu phát triển con người Việt Nam gắn với khát vọng vươn lên, tinh thần sáng tạo, trách nhiệm công dân và bản lĩnh hội nhập.
- Văn hóa – nghệ thuật: nguồn lực nội sinh và sức mạnh mềm của quốc gia
Một trong những điểm nhấn quan trọng trong định hướng của Đảng là khẳng định vai trò trung tâm của văn hóa trong chiến lược phát triển quốc gia. Văn hóa không chỉ là lĩnh vực đời sống tinh thần, mà còn là nguồn lực nội sinh, sức mạnh mềm, góp phần định hình bản sắc dân tộc, nâng cao vị thế và uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế.
Nghị quyết số 33-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI đã khẳng định rõ: “Văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội” (Nghị quyết 33-NQ/TW, 2014). Trên nền tảng đó, nghệ thuật – với khả năng phản ánh hiện thực bằng ngôn ngữ hình tượng, cảm xúc và sáng tạo – giữ vai trò đặc biệt trong việc lan tỏa tư tưởng, giá trị nhân văn và lý tưởng cách mạng.
Sân khấu, điện ảnh, múa, âm nhạc, mỹ thuật không chỉ phản ánh đời sống xã hội mà còn góp phần định hướng thẩm mỹ, bồi dưỡng tâm hồn, nuôi dưỡng lý tưởng sống, nhất là đối với thế hệ trẻ. Định hướng của Đại hội XIV đặt việc phát huy vai trò của văn hóa – nghệ thuật trong mối quan hệ hữu cơ với phát triển con người và xây dựng nền tảng tinh thần của xã hội, khuyến khích sáng tạo nghệ thuật gắn với giữ vững định hướng tư tưởng và giá trị chân – thiện – mỹ.
Theo Tổng Bí thư Tô Lâm, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thách thức từ toàn cầu hóa, chuyển đổi số và cạnh tranh chiến lược, văn hóa cần đi trước một bước, soi đường và dẫn dắt, góp phần bồi đắp bản lĩnh, củng cố niềm tin và hình thành năng lực mềm quốc gia. Trên tinh thần đó, Tổng Bí thư nhấn mạnh yêu cầu đặt văn hóa ngang tầm với kinh tế, chính trị, xã hội, đồng thời tập trung phát triển công nghiệp văn hóa, chuyển đổi số, bảo tồn di sản, ngoại giao văn hóa và kiên quyết bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong giai đoạn mới.
- Giáo dục nghệ thuật và trách nhiệm của các cơ sở đào tạo
Đại hội XIV đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ các lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có giáo dục và đào tạo. Đối với đào tạo nghệ thuật, đổi mới không chỉ là cập nhật chương trình, phương pháp giảng dạy, mà còn là đổi mới tư duy đào tạo, hướng tới phát triển năng lực sáng tạo, tư duy độc lập và khả năng thích ứng của người học. Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2030 đã nhấn mạnh: “Phát triển văn hóa và công nghiệp văn hóa trở thành động lực quan trọng của phát triển bền vững đất nước” (Quyết định số 1909/QĐ-TTg, 2021). Điều này đòi hỏi đào tạo sân khấu – điện ảnh phải gắn chặt hơn với thực tiễn sáng tác, sản xuất và thị trường lao động, đồng thời vẫn giữ vững định hướng tư tưởng, giá trị nhân văn và bản sắc văn hóa dân tộc.
Định hướng phát triển giáo dục nghệ thuật trong giai đoạn mới hoàn toàn phù hợp với tinh thần Kết luận số 91-KL/TW ngày 12/8/2024 của Bộ Chính trị, trong đó nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo nhằm phát triển con người toàn diện, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước, thích ứng với chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Trong bối cảnh đó, Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội, với truyền thống nhiều thập kỷ đào tạo đội ngũ nghệ sĩ, đạo diễn, diễn viên, biên kịch cho nền nghệ thuật nước nhà, có vai trò đặc biệt trong việc cụ thể hóa các định hướng của Đảng và tinh thần Đại hội XIV vào thực tiễn đào tạo, nghiên cứu và sáng tác nghệ thuật. Nhà trường không chỉ là nơi truyền thụ tri thức và kỹ năng nghề nghiệp, mà còn là không gian văn hóa – tư tưởng, nơi các giá trị của Đảng, của dân tộc được lan tỏa và thẩm thấu thông qua hoạt động giảng dạy, sáng tác, biểu diễn và nghiên cứu lý luận nghệ thuật, góp phần hình thành đội ngũ nghệ sĩ vừa có năng lực chuyên môn, vừa có bản lĩnh chính trị, trách nhiệm xã hội và ý thức phụng sự Tổ quốc.
Trong bối cảnh phát triển mạnh mẽ các ngành công nghiệp văn hóa, đào tạo nghệ thuật tại Nhà trường còn giữ vai trò quan trọng trong việc hình thành nguồn nhân lực sáng tạo chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu sáng tác, sản xuất và phân phối các sản phẩm văn hóa – nghệ thuật có giá trị tư tưởng, thẩm mỹ và kinh tế, góp phần nâng cao sức mạnh mềm và vị thế văn hóa của Việt Nam trong giai đoạn mới.
- Thi đua đổi mới, sáng tạo – lan tỏa tinh thần Đại hội XIV
Hưởng ứng tinh thần Đại hội XIV của Đảng, các phong trào thi đua trong Nhà trường cần được tổ chức theo hướng thiết thực, gắn với nhiệm vụ chính trị và chuyên môn. Thi đua không chỉ là hoàn thành chỉ tiêu, mà là động lực thúc đẩy đổi mới, sáng tạo trong giảng dạy, học tập, nghiên cứu và sáng tác nghệ thuật.
Như nhiều bài viết trên Tạp chí Cộng sản đã chỉ ra, “phát triển văn hóa, nghệ thuật là con đường quan trọng để gia tăng sức mạnh mềm và vị thế quốc gia trong bối cảnh hội nhập quốc tế” (Tạp chí Cộng sản, 2023). Thông qua hoạt động sáng tác, biểu diễn, nghiên cứu lý luận nghệ thuật, đội ngũ cán bộ, giảng viên, sinh viên có thể trực tiếp góp phần lan tỏa tinh thần Đại hội XIV và khẳng định trách nhiệm của người nghệ sĩ – trí thức trước những vấn đề lớn của đất nước.
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng mở ra giai đoạn phát triển mới với những định hướng chiến lược sâu sắc về xây dựng và phát triển con người, văn hóa và nghệ thuật Việt Nam. Trong dòng chảy đó, giáo dục nghệ thuật nói chung và Trường Đại học Sân khấu – Điện ảnh Hà Nội nói riêng có trách nhiệm lớn trong việc cụ thể hóa các chủ trương, đường lối của Đảng bằng những hoạt động đào tạo, nghiên cứu và sáng tác thiết thực, hiệu quả.
T.T.P.T
TÀI LIỆU THAM KHẢO
- Đảng Cộng sản Việt Nam (2021), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII, Tập I, II, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội.
- Ban Chấp hành Trung ương Đảng (2014), Nghị quyết số 33-NQ/TW ngày 09/6/2014 về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước.
- Xuân Trường (2025): Tổng Bí thư Tô Lâm giao 10 nhiệm vụ quan trọng cho Ngành Văn hóa https://bvhttdl.gov.vn/tong-bi-thu-to-lam-giao-10-nhiem-vu-quan-trong-cho-nganh-van-hoa-20250823115018134.htm (truy cập ngày 09.01.2026)
- Bộ Chính trị (2024), Kết luận số 91-KL/TW ngày 12/8/2024 về tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, Hà Nội.
- Nguyễn Phú Trọng (2021), Một số vấn đề lý luận và thực tiễn về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam, Tạp chí Cộng sản.
- Thủ tướng Chính phủ (2021), Quyết định số 1909/QĐ-TTg ngày 12/11/2021 phê duyệt Chiến lược phát triển văn hóa đến năm 2030.
- Tạp chí Cộng sản (2023), Phát triển văn hóa, nghệ thuật – sức mạnh mềm của quốc gia trong bối cảnh hội nhập quốc tế.
