Tối 29.12, tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, Hội đồng Lý luận Trung ương đã tổ chức Lễ trao Tặng thưởng các tác phẩm lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật xuất bản năm 2024.
Đây là năm thứ 11 liên tiếp Ban Bí thư Trung ương Đảng dành sự quan tâm đặc biệt cho lĩnh vực lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật, giao Hội đồng Lý luận Trung ương tổ chức xét chọn và trao thưởng hằng năm.
Qua hơn mười năm triển khai hoạt động xét thưởng cho thấy đây không chỉ là sự tôn vinh mang tính danh dự, mà còn là nguồn động viên, khích lệ mạnh mẽ đối với đội ngũ các nhà nghiên cứu, phê bình trong việc theo đuổi những công trình có chiều sâu học thuật, bám sát thực tiễn đời sống văn nghệ.
Lễ trao thưởng năm nay diễn ra trong không khí đặc biệt khi toàn Đảng, toàn dân hướng tới chào mừng năm mới 2026 và Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng – dấu mốc quan trọng mở ra giai đoạn phát triển mới, với khát vọng tự tin bước vào “kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”.
Trong bối cảnh đó, công tác lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật tiếp tục được khẳng định là một trong những trụ cột quan trọng của đời sống tinh thần, góp phần củng cố nền tảng tư tưởng của Đảng, lan tỏa các giá trị nhân văn, tiến bộ trong xã hội.
Theo Báo cáo của PGS.TS Nguyễn Thế Kỷ, Phó Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương kiêm Trưởng ban Lý luận phê bình văn học nghệ thuật cho biết: Buổi lễ nhằm đánh giá, tôn vinh và khích lệ các tác giả có tác phẩm lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật chất lượng cao; đồng thời ghi nhận những đóng góp tích cực của các cơ quan báo chí, xuất bản trong việc tuyên truyền, phổ biến và nâng cao chất lượng hoạt động lý luận, phê bình.
Nhiều năm qua, các tác phẩm được trao Tặng thưởng đã tạo được sức lan tỏa sâu rộng, trở thành tài liệu tham khảo có giá trị đối với giới nghiên cứu, giảng dạy, sáng tác và quản lý văn học, nghệ thuật.
Các tác phẩm tham gia xét Tặng thưởng phải được xuất bản trong năm trước, tập trung nghiên cứu những vấn đề cấp thiết của đời sống văn học, nghệ thuật; có giá trị khoa học, nghệ thuật và nhân văn; có điểm mới, cách tiếp cận phù hợp; được giới chuyên môn và dư luận đánh giá tích cực; đồng thời kế thừa và vận dụng sáng tạo đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về văn hóa, văn nghệ.
Quy trình xét Tặng thưởng được tổ chức chặt chẽ, nghiêm túc, khách quan qua nhiều cấp, từ sơ khảo đến chung khảo, với sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia uy tín. Các tác phẩm được thẩm định toàn diện về chất lượng học thuật, giá trị lý luận và tác động xã hội trước khi Ban Chỉ đạo Tặng thưởng xem xét, quyết định mức trao thưởng.
Qua 11 kỳ xét Tặng thưởng, Hội đồng đã nhận được 973 tác phẩm gửi tham dự và lựa chọn vinh danh 241 tác phẩm xuất sắc nhất, với tỷ lệ trao thưởng khoảng 25-30%, bảo đảm yêu cầu cao về chất lượng khoa học, tính tư tưởng và hiệu quả thực tiễn.
Riêng đợt xét Tặng thưởng năm 2025 (đối với các tác phẩm xuất bản năm 2024), Hội đồng nhận được 76 tác phẩm, gồm 31 cuốn sách và 45 bài viết, trong bối cảnh hoạt động xuất bản và nghiên cứu còn gặp nhiều khó khăn.
Đáng chú ý, bên cạnh các công trình nghiên cứu chuyên sâu về văn học, số lượng và chất lượng các công trình về âm nhạc, điện ảnh, sân khấu, múa, cũng như các vấn đề thời sự như công nghiệp văn hóa, di sản văn hóa ngày càng gia tăng, cho thấy sự mở rộng và bao quát đa chiều của hoạt động lý luận, phê bình trước đời sống văn nghệ phong phú của đất nước.
Phát biểu chỉ đạo tại Lễ trao Tặng thưởng, GS.TS Nguyễn Xuân Thắng, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Hội đồng Lý luận Trung ương, Giám đốc Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh cho biết, trên tinh thần công tâm, khách quan và trách nhiệm cao, từ 76 tác phẩm gửi về, Hội đồng đã lựa chọn 11 cuốn sách và 3 bài viết, chùm bài viết chất lượng để trao các mức A, B, C; đồng thời tặng thưởng khuyến khích cho 3 cuốn sách và 6 bài viết, chùm bài viết. Hội đồng cũng khen thưởng 16 cơ quan báo chí, xuất bản có thành tích nổi bật trong tuyên truyền, quảng bá hoạt động sáng tác và nghiên cứu lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật.
Tại lễ trao thưởng, Viện Sân khấu – Điện ảnh, Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội vinh dự có 2 tác giả được nhận tặng thưởng mức Khuyến khích của Hội đồng Lý luận Trung ương. Đó là:
TS. Nguyễn Thị Thanh Vân với bài viết “Hoàng Châu Ký trong lịch sử phát triển nghệ thuật Tuồng thế kỷ 20”
Thạc sĩ Nguyễn Thị Thanh Hoa với bài viết “Múa đương đại Việt tìm về nguồn cội”
Trải qua 11 kỳ trao tặng thưởng, Phần thưởng của Hội đồng Lý luận Trung ương ngày càng khẳng định vị thế, vai trò và sức hút không thể thay thế của lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật trong sự nghiệp phát triển văn hóa, con người Việt Nam, đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững đất nước trong giai đoạn mới.
